Mtoto Aliyezaliwa Nje ya Tanzania: Wazazi Wafahamu Masharti ya Uraia

Kuzaliwa kwa mtoto nje ya nchi kunahitaji wazazi kuzingatia pia nyaraka na masharti ya uraia.

Kuzaliwa nje ya nchi kunaibua maswali kuhusu uraia, cheti cha kuzaliwa na pasipoti. Kufahamu tofauti zake mapema kunasaidia familia kuandaa nyaraka sahihi na kufuata taratibu zinazomhusu mtoto.

Mtoto anapozaliwa, familia hupokea furaha mpya na majukumu mapya. Kwa Watanzania wanaoishi nje ya nchi, miongoni mwa maswali yanayojitokeza ni kama mtoto aliyezaliwa huko ana uraia wa Tanzania, ikiwa cheti chake cha kuzaliwa kinatosha kuthibitisha uraia, na hatua zinazohitajika kumwombea pasipoti.

Majibu yanaanzia kwenye jambo muhimu: hali ya uraia wa mzazi wakati mtoto alipozaliwa, pamoja na namna mzazi huyo alivyoupata uraia wake.

Mtoto anapata lini uraia kwa kurithi?

Sheria ya Uraia wa Tanzania inaweka msingi wa uraia kwa mtoto aliyezaliwa nje ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Kwa mtoto anayezaliwa sasa, ikiwa wakati wa kuzaliwa kwake baba au mama ni raia wa Tanzania kwa kuzaliwa au kwa tajinisi, mtoto huyo huwa raia wa Tanzania kwa kurithi. Si lazima wazazi wote wawili wawe Watanzania ili sharti hilo litimie.

Kwa mfano, mama ambaye ni raia wa Tanzania kwa kuzaliwa anapojifungua akiwa nje ya nchi, mtoto wake anapata uraia wa Tanzania kwa kurithi kupitia kwake. Nyaraka zinazothibitisha kuzaliwa kwa mtoto, uhusiano wake na mzazi, pamoja na uraia wa mzazi hutumika katika uhakiki wa hali hiyo.

Hata hivyo, ikiwa mzazi Mtanzania mwenyewe ni raia kwa kurithi, uraia wake pekee haumfanyi mtoto anayezaliwa nje ya Tanzania kupata uraia moja kwa moja. Mtoto anaweza kupata uraia kwa kurithi kupitia mzazi mwingine ikiwa huyo ni raia kwa kuzaliwa au kwa tajinisi wakati mtoto anazaliwa.

Kwa mtoto ambaye hajatimiza miaka 18 na hakidhi masharti ya uraia kwa kurithi, sheria inaweka utaratibu wa kuomba uraia kwa tajinisi. Mzazi au mlezi anaweza kuwasilisha maombi kwa niaba ya mtoto wa raia wa Tanzania, na Waziri mwenye dhamana ya masuala ya uraia anaweza kuridhia maombi hayo. Kuwasilisha maombi pekee hakumaanishi kuwa uraia umetolewa.

Usajili wa kuzaliwa ufanyike kupitia mamlaka husika katika nchi mtoto alikozaliwa.

Cheti cha kuzaliwa kina nafasi yake muhimu

Cheti cha kuzaliwa huweka kumbukumbu rasmi za tukio la kuzaliwa, zikiwemo taarifa za mtoto, tarehe, mahali alipozaliwa na taarifa za wazazi. Ni nyaraka muhimu katika uhakiki, huku uraia wa mtoto ukitambuliwa kwa kuzingatia masharti ya sheria.

Mzazi afuatilie usajili wa kuzaliwa kwa mtoto kupitia mamlaka husika katika nchi alikozaliwa. Mahali pa kuzaliwa paandikwe kwa usahihi; mtoto hahitaji kuandikwa kwamba alizaliwa Tanzania ili awe raia wa Tanzania kwa kurithi.

Kwa upande wa Tanzania Bara, utaratibu wa RITA wa usajili wa kuzaliwa hauhusishi matukio ya kuzaliwa yaliyotokea nje ya nchi. Kwa hiyo, kupata na kutunza cheti halali kutoka mamlaka inayohusika na mahali mtoto alipozaliwa ni hatua muhimu.

Cheti kinapoonyesha kwamba mtoto alizaliwa nje ya Tanzania, taarifa hiyo ibaki sahihi. Hali yake ya uraia ithibitishwe kwa nyaraka na masharti yanayomhusu.

Kutunza nyaraka za familia kwa mpangilio hurahisisha uhakiki wa taarifa za mtoto na wazazi.

Tunza historia ya nyaraka za familia

Wazazi waandae jalada salama lenye cheti cha kuzaliwa cha mtoto, nyaraka za utambulisho na uraia wa wazazi, pamoja na vielelezo vya uhusiano wao na mtoto. Nyaraka hizi husaidia kuonyesha msingi wa uraia na kurahisisha uhakiki wakati wa kuomba huduma.

Umuhimu wake unaongezeka pale ambapo mzazi amewahi kubadili uraia au taarifa zake. Katika mazingira hayo, historia ya nyaraka husaidia kuthibitisha uraia aliokuwa nao wakati mtoto alipozaliwa, ambao ni msingi muhimu wa kutambua uraia wa mtoto kwa kurithi.

Majina, tarehe na taarifa nyingine ziwe sahihi na zilingane. Makosa yaliyopo yarekebishwe rasmi kupitia mamlaka iliyotoa nyaraka, ili kumbukumbu za mtoto na wazazi zibaki sahihi.

Maandalizi ya maombi ya pasipoti ya mtoto yaanze mapema kabla ya safari.

Pasipoti ina utaratibu wake wa maombi

Mtoto ambaye ni raia wa Tanzania anaweza kuombewa pasipoti kwa kufuata taratibu zilizowekwa. Cheti cha kuzaliwa na vielelezo vya uraia ni sehemu ya nyaraka zinazosaidia uhakiki; utoaji wa pasipoti hufuata maombi na kukamilishwa kwa masharti ya huduma hiyo.

Kwa familia iliyo nje ya nchi, maombi hushughulikiwa kwa kufuata utaratibu wa huduma za pasipoti kupitia mfumo rasmi na Ubalozi wa Tanzania unaohusika. Mzazi au mlezi aandae nyaraka za mtoto na vielelezo vinavyohitajika, pamoja na ridhaa inayotakiwa kwa maombi ya mtoto.

Maandalizi yaanze mapema ili kuwe na muda wa kuhakiki taarifa, kukamilisha nyaraka na kushughulikia maombi kabla ya safari.

Familia izingatie mapema masharti ya uraia yanayomhusu mtoto anapofikia miaka 18.

Mtoto mwenye uraia wa nchi nyingine pia

Mtoto anaweza kuwa na uraia wa Tanzania pamoja na wa nchi nyingine kutokana na sheria zinazomhusu. Hali hiyo ina masharti maalumu anapofikia umri wa miaka 18.

Kwa anayetaka kuendelea kuwa raia wa Tanzania, sheria inaweka masharti ya kuukana uraia wa nchi nyingine, kula kiapo cha utii na, kwa raia kwa kurithi, kufanya na kusajili tamko kuhusu nia yake ya makazi. Sheria pia inatambua mazingira ambayo sheria ya nchi nyingine haimruhusu mtu kuukana uraia wake, na kuweka utaratibu wa tamko linalohusika.

Kwa hiyo, familia ianze maandalizi kabla mtoto hajafikisha miaka 18. Kuendelea kuwa na uraia wa Tanzania katika mazingira haya kunahitaji kutimiza masharti ya sheria kwa wakati; kuwa na nyaraka za utotoni pekee hakuchukui nafasi ya hatua hizo.

Kumpa mtoto mwanzo mzuri kunahusisha pia kutunza utambulisho wake kwa usahihi. Sajili kuzaliwa kwake mahali panapostahili, hifadhi nyaraka za familia na kamilisha taratibu zinazohusu uraia wake mapema.

Huduma za uraia na pasipoti zinapatikana kupitia Idara ya Uhamiaji na Balozi za Tanzania nje ya nchi. Tembelea www.immigration.go.tz kwa taarifa rasmi za huduma.

UHAMIAJI, USALAMA NA MAENDELEO.